Biedermeier Trio

Konsert í Oyndarfjarðar kirkju fríggjakvøldið 2. nov. 2007 og onnur uppliving frá tí farna í hesi kirkju. 

Í Oyndarfjarðar kirkju
Fríggjakvøldið 2. nov 2007 hevði henda trio, Biedermeier Trio, eina sjáldsama konsert í Oyndarfjarðar kirkju. Hetta var ein sláttur av dygdargóðum tónleiki og
spælt av dugnaligurm tónleikarum, ið numu við alt tað suð og sjóð, sum var kring kirkjuna hetta kvøldið. Eitt symfoniskt sonatuljóð av áarsuði í Stórá, skvatli
í Krabbahyli (í fjøruni niðanvert kirkjuna) og aldudragi um gjarvaksnu Kattarhellu (klettur í Støðni). Her var tín barnaheimur, sum rann fram fyri teg hesa
løtu á tí myrka heystkvøldinum framman fyri altarið av tí sjaldsomu altartalvuni av Carl Wilhelm Eckersberg – Jesus í Gethsemane. Aftantil í myndini liggja
lærusveinarnir og snorksova. Teir kundu havt ressast við eitt lítið sindur, nú henda valatrio setti seg undir kvistarnar millum sperrur og bjálkar beint
framman fyri kórsgáttina. Sjálvandi var Jesus tyngdur av síni trongd, nú deyðsóttin fór um hann. Eingin av lærusveinunum megnaði at vaka hesa døpru, sorgtungu
nátt saman við honum, men tað gjørdiBiedermeier Trioin við sínum livandi tónum, sum settu seg á pannu og enni Jesusar. Jesus tók um tónarnar og goymdu teir í
sínum hjarta, til hann á krosstræi fór upp og fullgjørdi verkið – fallkomna heiminum til bata við ljóminum frá hesi trio.

Bo Isholm stóð so tignarligur og greiddi frá Biedermeier hugtakinum á kórsgáttini, og aftantil kom málningurin av Eckersberg til sjóndar millum hann og
kórstólparnar. Jesus Kristus í Gethsemane kíndi hesum gittarspælara, og Jesusar sálartyngdu eygu festu seg við hesa trio, sum vildi vísa vegin til jólaføstuna,
sum lá ein mánað fyri framman. Jesus bað Biedermeier Trioina vaka við sær, og tað lovaði Bo Isholm. Ja, har sótu vit – Kristina mostir og eg – hon 85 ára gomul
og eg 63 ára gamal, og lurtaðu. Ofta havi eg sitið undir hennara lið og notið tann reina angan av nývaskaðum viði í hesi kirkju frá barnsbeini av. Ja, einki
angar so væl sum ein nývaskað føroysk trækirkja. Andin er í hesum “viðaspjørrum” – ein Guds ond av fólkinum, sum hevur gingið út og inn undir hesum hválvi.
Huglagið var gott og stimbrandi fyri sál og likam. Tú sást hesi fólk fyri tær. Teir vælvaksnu oyndfirðingarnar sita við andakt og boyggja høvur. Teir vóru í
halgidóminum, og halgidómurin var næsta fet í Guds garð, serliga tá ið altarborðið varð borðreitt og Jesus í Gethsemane rætti tær sínar hendur við tónleiki av
Bach – triosonata fyri orgul, men sum var útsett fyri bratsch, floytu og gittar hetta kvøldið.

Johs. S. Bach
Sonata kemur av tí latínska orðinum sonare – at ljóma. Tann mildi Bach – tann 5. evangelisturin, tók sjóðið av gjarvaksnu Kattarhelluni og legði tað í
altarringin, so Jesus Kristus í Gethsemane skuldi njóta hesa dýrd, hvørja ferð triosonatan ljómaði í fløðandi sjógvi frá Biedermeier Trioni. So eiðasørt, at
lærusveinarnir kvaklaðust við. Teirra dølskna sinni tók yvir, ella møðin ruraði teir í blund, og teir steinsvóvu sum kópurin.

Bach var tann seinasti av teimum stóru komponistunum, sumhelt fast við, at grundarlagið undir tónleikinum skuldi vera eitt og tað sama, sorg ella gleði, dagur
ella nátt og ikki tann” dualistiska” gongdin – svart móti hvítum, tað góða móti tí ónda, dagurog nátt, sorg og gleði. Nei spunin í gongdini var frameftir,
frameftir – og vænta vit, at huglagið knappliga skal venda til meira seindrigið lag, ella at gongdin verður heldurkenslusom, fara vit skeiv. Sjálvandi er mót-
og viðrák í hansara tónleiki, sum stingur seg upp í viðkvomumdur-og molskiftum og skiftandi spæli millum ljóðførini. Men tað ógvusliga tónamálið millum
skiftandi temu er ikki at finna í tónleikinum hjá Bach.

Hendan trio dugdi at mana fram hesa bylgjandi gongd í hesi sonatu av Bach millum sperrur, altar, áhoyrarar og Jesus í Gethsemane. Hóast hetta var 2007, kundi
hetta eisini verið 1961, og tað kundi eisini verið í gjár ella ein annan dag.

Kirkjan fyltist við fólki. Omma fylgdist við dóttrini, Miu mostir, sum doyði sunnunáttina 21. nov. í ár kl 3:30 95 ára gomul. Tær settu seg í sama stól, har eg
og Kristina mostir sótu hetta fríggjakvøldið 2. nov. 2007. Mia skein sum ein brúður, og omma kom so eym, kærleiksfull og fjalin inn eftir gólvinum – var nú so
glað fyri, at dóttirin var komin í Himmiríkið og kundi vera hennara stuðul saman við Sáru og Mariu moy. Omma, Lena í Ansastovu, var áttati trý ára gomul, tá ið
hon andaðist í 1963,so hon var nú vorðin 130 ára gomul. Tær settu seg saman við okkum, nutu tónleikin frá Biedermeier Trioini, og serliga væl dámdu teimum at
hoyra Bach.

Altargongdin í juni 1961
Einum sinni Omma og Mia vóru til altars, slóknaði eitt kertuljós á altarinum. Mia lá millum ommu og Sámalsar – Trinu ( Katrina Sofía), ið var ættað úr Rituvík
og gift við Sámal á Breytini, Samuel Peter Joensen. Ljósið var ikki bert ljós, men eisini ein boðberi um æviga lívið, ein kertustubbi, sum við lítla kroppi
sínum toygdi seg upp ímóti Jesusi í Gethsemane, sum næstan var livandigjørdur av hesumfingramerkta kertustubba og Biedermeier Trioini. Kríllurin á kertuni fekk
hesi sermerktu andlitini at livna upp av tí bleiktrandi kertustubbanum. Jesus í Gethsemane fær ein sjáldsaman dám av einum kói úr einum ævinnar sprota, sum vit
bert kunnu fáa úr Kristusar likami og blóði…. men slóknar ljósið undir altargongdini, so verður ikki gott.

Omma og Sámalsar – Trina høvdu gjøgnum eitt heilt lív ligið undir hesum ljósi og útrættu hondum Jesusar í Gethsemane. Tað var eins og Jesus hetta
fríggjakvøldið 2. nov 2007 longdist aftur til karlagna fjósið í Betlehem, hóast tað var vesasligt og lítið, so var tað frægari at liggja í eini krubbu enn at
hanga her á bróstinum í Oyndarfjarðar kirkju og síggja eina kertu brádliga slókna. Jesus í Gethsemane visti um hetta at siga. Hendir slíkt undir altargongdini,
so skal ein av teimum, sum liggur á knæfallinum skjótt doyggja. Sjálvur visti hann, at hansara tími nærkaðist. Hann sá á andlitsbrøgdunum á Miu, at hon
blundaði inniliga og kendi sjálv týdningin av hesum, at nú pikkaði deyðseingilin uppá. Omma, Lena í Ansastovu, og Sámalsar – Trina, hvíldu í síni trúgv, vóru
gamlarog brátt var fjørðurin hjá teimum rógvin, men hóast tað, so vildu tær vaka saman við Jesusi Kristi og ikki sova á sporinum, meðan Jesus stríddist í
Gethsemane og Biedermeiertrioin spældi.

Tær høvdu eisini bitið merki í, at kertan slóknaði, og lótu við vørrunum lívsbøn, sum tær dugdu frá barni av:

O du Guds Lam!
med korsets skam,
du bar al verdens synder,
dermed al fred begynder;
af kærlighed
giv os din fred!

Tær reistust upp frá knæfallinum og fóru aftur á sína føstu brík og høvdu smakkin av bæði breyði og víni í gómanum saman við tónunum frá Bach. Hetta var eitt
gott bland at hava við sær inn í komandi jólaføstu.

Mia, sum lá ímillum ommu og Sámalsa-Trinu, hevði fingið hesa forsjón gjøgnum ljósið, sum kódnaði undir altargongdini, at feigdini kundi eingin forða. Øll, sum
vóru tikin til altars henda dag, vistu, at Jesus Kristus í Gethsemane fór at taka onkran til sín, ungan sum eldri. Deyðin hugdi ikki at tonnunum. Hetta var í
1961 og stutt eftir hesa altargongd andaðist Sámalsa -Trina 4. juli 1961 og fór til gravar 7. Juli, sjeyti fýra ára gomul. Sostatt hevur henda altargongd verið
stutt undan deyða Katrinu.

Endi
Biedermeier Trio manaði fram hesa skaldakendu løtu í hesum Harrans húsi, har smátt bleiv stórt, og lív kom í andlit og kvistar av kertunum, sum brunnu á
altarinum. At ein kódnaði av onkrum, sum okkum var ókent,vóru eisini eini boð um at fyrireika seg til tað, sum koma skuldi. Tað gjørdi Jesus úr Nasaret í
Gethsemane, og tað gjørdi Sámalsa – Katrina, Lenaog Mia, Anna Maria, í Ansastovu.

Havi havt hesa konsert í huganum hesi ár, og slepst ikki undan strokinum frá Nikolas Kapnas, floytuspælinum hjá Katju Volovelskaja og gittarspælinum hjá Bo
Isholm. Hesir tónleikarar undirvísa allir í Føroya musikkskúla. Lív er komið aftur í kertuna á altarinum aftan á tað kveikjandi spælið av Biedermeier trioini
og nú, ið punktum er sett, stendur henda konsertin ljóslivandi fyri mær og livir í vitskuni sum eitt vakurt, bleiktrandi kertuljós í mínum sinni restina av
lívinum.

Deil á