Avhæsað illveður

Martin Joensen er á marknaðinum við nýggjari fløgu. Kápan rodnar sum vesturskinið í huganum á 57 ára gomlum manni. Roðin er friðsælur og spentur um somu leið. Júst sum fløgan. Hon spennir frá yrkisleysa gerandisdegnum til válin, har sjálvur grimi slóttumaðurin verður hildin í skák ein løtu.

Martin spei-saltar yrkisloysið, hann fer bivandi undir bardagan við krabban, men í øllum yrkingunum er stríðið hæsað av, og aftur er logn.

Eg havi staðið á eggini,
hugt útav
og hoyrt náttina rópa mítt navn.
Eg havi siglt saman við tær
um tyngsta hav,
leitað eftir akkershavn.

Fløgan spennir frá kærleika og eymum barnaminnum til angur og iðran um løturnar, tá ið snávað varð.

Á tann hátt er fløgan ikki nýggj. Martin er er tann sami, sum stíva fjóðringsøld hevur latið gripir drýpa yvir okkum. Hann er framvegis tann beinrakni við
vøkrum sangbaru løgunum. Hann er framvegis tann, sum yppir øksl, tá ið heimurin er um at smokka saman, og við einum brosi sigur: handa brølaran gera vit ikki
aftur. Krevjandi lívsroyndir í yvirberandi brá.

Vit, sum vuksu upp saman við Martini, vita, hvar Ettesa brúgv var. Vit minnast, tá ið vestfallið fylti vágna og rákið tók leskiligt æti við sær frá Vestís og
tøldi seiðin yvir til brúgvarnar. Vit sóu sandeygu millum tararunnar, vit sóu sandflundru taka, seið gloypa. Vit sóu turkislittan sjógv summarmorgnar.

Vit hava verið á ferð saman við Martini, tá ið vit fóru av brúnni og niðan í brekkurnar, sum í yrkingunum gerast lívsins brekkur, sum leiða okkum niðan um
hamrar og upp um sýn í lítlu bygdini.

Drongurin fer síðan sín leið, sína egnu leið, og livsleið hansara verður hansara egna – í logn og ódn. Hann verður sogin inn í lívsins meldur – í logn og ódn,
og áðrenn hann varir, er hann aftur staddur har, hann fyrst flutti sín fót – í huganum, í minnunum og við anganum av taranum um nasarnar, meðan hann
einsamallur hálva øld seinni situr við vindeygað og starir út í vesturskinið.

Slíkt dugir Martin at seta saman. Ongantíð ov nógv, ongantíð ov sukrað, ongantíð ógvusligt. Men stillført beinrakið.

Havi stundum undrast á, um tað bara var tí, at hann rakti ein eyman blett í okkum, ið vuksu í sama jørðildi. Sum vóru 14 ár í 1967, tá ið tað framvegis
sampakkaði fínt í okkara sál at fiska seið og spæla the Beatles. Men hann er so væl lýddur so víða og í meira enn einum ættarliði, at hann má hava rakt okkurt
frumføroyskt – kanska nakað sum Hans Andrias í síni tíð. Evnið er einfalt, stílurin vakur í sínum einfeldi, tankin, ið býr undir, djúpur og mangan
torgreiddur.

Allar yrkingarnar eru onkursvegna um eina ferð, eina vallaraferð, sum byrjar blíð á ungum aldri, og so kemur unglingin ella maðurin í illveður ella svarta
nátt. Tá ið avhæsar er hjálpin eyðsýnd, tí hann, ið kann leggja ódn, stilla sjógv, gera nátt til dag og seta bjart ljós á døkkan himmal, er við. Martin hevur í
øllum sínum nýggju yrkingum ein trúfastan undirtóna, stillan, men sterkan sum eiturfon, sum vónin øll verður krøkt uppí.

Seinasta yrkingin er sálmur. Tá ið maður er illa sperdur og er har, ið allur máttur svíkur, tá vónin er tann máttur, ið av øllum ber, er gott at kunna
siga:

Tá mítt berg er ov høgt;
Tá hvørt vitaljós er sløkt.
Faðir, fylg mær tá á leið…..

Tað skuldi ikki undrað meg, um hesin sálmur ikki hevur sett beinan kós inn í sálmabókaútgávur.

Onkursvegna sigur Martin okkurt, sum vit kenna okkum aftur í – í gerandisdegnum, í vanliga veruleikanum í sínum einfeldi:

Fekk eg teskað , at eg elski teg?
Gloymdi eg tað, góða – tað kann skjé

Í løtum, tá ið ivin ger um seg, og sjálvsálitið krevur rannsakan, – hvør var eg, hvat var eg, hvat gjørdi eg – var eg tann, eg vildi vera?

Øll míni tár vil eg ogna tær,
fyri hvørt sár, sum mítt svørð tær bar,
hvørt orð, ið brendi, hvørt orð, ið sveið,
treðan tú kendi á tíni leið.

Var orð mítt dómur, var orð mítt bót?
Vætti eg blómur, tveitti eg grót?
Tá ódnin ýldi, var eg tá skjól?
Tá tú teg hvíldi, var eg tá ból?

Og í djúpa einfeldinum viðurkenna vit fonið, vit í veruni eru, og siga – latið okkum bara njóta løtuna:

Anda stilt og kenn, at tú ert til
– lat so koma, hvat ið koma vil.
Anda djúpt og kenn, at tú ert til
í kvøld

Vilt tú leska teg av nýggju fløguni, trýst so á “Ljóðfílir til greinina” og fá tær ein smakk.

Deil á